Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak gerekir, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler çünkü gürültülü ortamlarda hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbiriyle destekler. Tadım esnasında telefon kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik erken acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve net başlar tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman yükselir ama notalar belirginleşir ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle net olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda nefes almak sıcaklığı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net kılar mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz notayı, beş de damakta baskın duran yoğun notayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu artar. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır hem de sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş yapmak gerekir öte yandan ondalık notlar vermek fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen puandır, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden kül çizgisinin düzgün ilerlemesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma hızı de aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha serin akar ve notalar daha geç belirir hem de bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur kılar fakat gücünü azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla çapı not defterine yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken önce inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki tat ve burun boşluğunun yakaladığı koku oysa ikisi karşılıklı besler ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak iyi olur bu fark başta önemsiz görünse de yorumları epey etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir soluk aromayı çok geniş açar. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net gösterir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı bırakır hızlı bir nefes de ince notaları siler. Güç dilde düşük ama koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler açısından ilk adımda koku yoluyla gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı da detay vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek arasında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma hissini azaltır. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz görünür o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim tatlı sıvıdan hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde sade çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında içim hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü de sedir notasını hızla gösterip biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu sebeple sakin ve dengeli çekiş tercih edilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, ama güç algısı korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir fikir vermez demek ki her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar defalarca yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk adı ve puan tabloya yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan fazla sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin sedir kokusu şeklinde bir kayıt yeterli olur. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme göstermek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu net verebilir örneğin sert bir duman sönük bir tatla gelebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu güçlü taşır üstelik dolgun bir duman aromasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet sunabilir tersi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu nedenle ortam şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de duman tıkanır hem de lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hızını değiştiren başka bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru görülür tadım günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya esinti olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse kül düzeni bozulur.